Ogon żmii rogatej z Iranu: wabik z wydłużonych łusek, nie z nietypowych kręgów
Skan 3D holotypu żmii Pseudocerastes urarachnoides pokazał, że „pająkopodobny” koniec ogona tworzą wydłużone łuski, a pod nim nie ma nietypowych kręgów.
- Żmija rogata o ogonie przypominającym pająka (Pseudocerastes urarachnoides) żyje w Iranie i jest znana nauce od dwudziestu lat.
- Zespół zbadał mikrotomografią komputerową (μCT) holotyp gatunku, przechowywany w Field Museum of Natural History w Chicago.
- Pod „pająkopodobnym” zakończeniem ogona nie ma kręgów o szczególnie nietypowym kształcie. Tworzą je łuski, które stopniowo się wydłużają w długie, elastyczne włókna.
- Według badacza takie łuski znacznie różnią się od znanych struktur u współczesnych gadów.
- Wyniki ukazały się w „The Anatomical Record”. Relacjonuję je na podstawie komunikatu PAP, nie samej pracy.
Żmija rogata o ogonie przypominającym pająka to gatunek, który z wyglądu i sposobu polowania wyróżnia się wśród węży. Według dr. hab. Georgiosa Georgalisa z Instytutu Systematyki i Ewolucji Zwierząt PAN koniec jej ogona kończą struktury podobne do pająka. Wąż porusza nimi, by zwabić ptaki, które potem zjada. Teraz naukowcy zajrzeli pod skórę zwierzęcia i sprawdzili, z czego ten wabik jest zbudowany.
Co zbadano i na jakim okazie
Badanie oparto na holotypie, czyli wzorcowym okazie gatunku, do którego odwołuje się jego naukowy opis. Okaz znajduje się w Field Museum of Natural History w Chicago. Skan mikrotomografem komputerowym (μCT) wykonała tamtejsza kuratorka działu herpetologii Sara Ruane. Dzięki obrazowaniu 3D badacze mogli oglądać anatomię wewnętrzną węża bez ingerencji w cenny okaz.
Georgalis zwrócił uwagę na ważny kontekst: ograniczony zasięg geograficzny gatunku i obecna sytuacja geopolityczna na Bliskim Wschodzie utrudniają badania herpetologiczne w regionie. Skan holotypu był więc rzadką okazją, by poznać gatunek lepiej.
- Okaz: Holotyp z Field Museum of Natural History w Chicago
- Skan μCT: Sara Ruane wykonała skan holotypu
- Obraz 3D: Szczegółowe obrazowanie odsłoniło anatomię wewnętrzną
- Kręgi: Analiza morfologii kręgów, bo czaszka była uszkodzona
- Ogon: Sprawdzenie, co kryje się pod „pająkopodobnym” zakończeniem
Źródło: PAP Nauka w Polsce
Kręgi: od przodu ciała po ogon
Czaszka holotypu była dość mocno uszkodzona, więc zespół skupił się na kręgach. Szczególną uwagę poświęcił zmienności wewnątrzkolumnowej. Georgalis wyjaśnia, że u tego węża kręgi wyraźnie różnią się wzdłuż ciała: inne są w przedniej części, inne w środkowej, jeszcze inne w okolicy ogona.
Ogon: wabik zbudowany ze skóry
Najciekawszy wynik dotyczy samego wabika. Według badacza pod słynnym zakończeniem ogona nie ma kręgów o szczególnie nietypowym kształcie. Struktura powstaje ze zmodyfikowanych łusek ogonowych, które stopniowo się wydłużają i tworzą długie, elastyczne włókna.
Georgalis określa je jako przykład skrajnej ewolucji skóry. Jego zdaniem znacznie różnią się od jakichkolwiek znanych struktur u współczesnych gadów.
Po co to paleontologom
Kręgi tej żmii zostały teraz bardzo szczegółowo udokumentowane. Georgalis uważa, że gatunek należy dziś do najlepiej poznanych żmij pod względem morfologii kręgów. To ma znaczenie dla paleontologii: pozwala porównywać je z izolowanymi kręgami kopalnymi i może w przyszłości ułatwić ich identyfikację taksonomiczną.
Opisuję wyniki z komunikatu PAP i wypowiedzi autora badań. W komunikacie nie ma tytułu pracy, listy autorów ani DOI, więc nie mogłem sprawdzić szczegółów metody w samej publikacji. Z relacji wynika też, że analizę oparto na jednym okazie, holotypie, a jego czaszka była mocno uszkodzona. Wabienie ptaków ogonem to opis zachowania gatunku podany przez badacza, a nie wynik skanowania.
Badania prowadzono w ramach grantu z Narodowego Centrum Nauki.
Pytania i odpowiedzi
Czym jest żmija rogata o ogonie przypominającym pająka?
To gatunek Pseudocerastes urarachnoides, występujący w Iranie i znany nauce od dwudziestu lat. Słynie z zakończenia ogona przypominającego pająka, którym wabi ptaki.
Z czego zbudowany jest „pająkopodobny” koniec ogona?
Według badań z użyciem mikrotomografii nie tworzą go kręgi o szczególnie nietypowym kształcie. Wabik powstaje z łusek ogonowych, które stopniowo się wydłużają w długie i elastyczne włókna.
Dlaczego zbadano właśnie holotyp?
Holotyp to wzorcowy okaz z naukowego opisu gatunku, przechowywany w Field Museum of Natural History w Chicago. Ograniczony zasięg gatunku i sytuacja na Bliskim Wschodzie utrudniają badania terenowe, więc skan tego okazu był cenną okazją.
Do czego przydadzą się te wyniki w paleontologii?
Szczegółowo opisane kręgi pozwalają porównywać je z izolowanymi kręgami kopalnymi. Według badacza może to w przyszłości ułatwić identyfikację taksonomiczną takich znalezisk.
Źródła
Piotr Olszewski
Autor Przełomowego. Codziennie czyta prace z arXiv, Nature, Science i komunikaty uczelni, a opisuje tylko te, które coś zmieniają. Każdą liczbę podaje ze źródłem.
Jak wybieram i sprawdzam prace →Widzisz błąd albo nieścisłość? Napisz - poprawię i dopiszę datę aktualizacji.
