Jak mocne jest to badanie? Kalkulator siły dowodu
Zanim uwierzysz w nagłówek „naukowcy odkryli”, sprawdź, jakie to badanie. Pięć pytań, wynik na skali i lista rzeczy, które trzeba doczytać.
Jak to liczę
Punktem wyjścia jest typ badania, czyli miejsce w piramidzie dowodów: od opinii eksperta i badań na komórkach, przez badania obserwacyjne, po badania randomizowane i przeglądy systematyczne. Potem obniżam albo podwyższam wynik za wielkość próby, brak recenzji, niezależne powtórzenia i źródło finansowania. To uproszczenie logiki GRADE, a nie formalna ocena.
Więcej o czytaniu prac piszę w tekście Jak czytać badania naukowe.
Pytania i odpowiedzi
Czy badanie na myszach może być mocnym dowodem?
Dla działania u ludzi - nie. Może być mocnym dowodem mechanizmu u zwierząt, ale lek albo dieta muszą przejść badania kliniczne u ludzi.
Czy preprint to gorsze badanie?
Nie musi być gorsze, ale nikt niezależny jeszcze go nie sprawdził. Wyniki preprintów częściej zmieniają się przed publikacją.
Dlaczego meta-analiza jest na szczycie?
Bo łączy wyniki wielu badań i zmniejsza wpływ przypadku. Jest jednak tak dobra, jak prace, które zebrała.
Przeczytaj też
Jak czytać badania naukowe: piramida dowodów, recenzja i preprint
W medycynie zaproponowano ponad 80 różnych hierarchii dowodów. Na ich szczycie stoją metaanalizy badań z randomizacją, na dole…
Jelitowa bakteria wytwarza kwas pentadekanowy, który zmniejszał blaszki u myszy
Bacteroides uniformis wytwarza kwas pentadekanowy, który u myszy zmniejszył blaszki w głównych tętnicach o około jedną trzecią i…