Szczecin: PUM otworzył biobank, w którym próbki mogą być zamrożone do -196 st. C
Pomorski Uniwersytet Medyczny w Szczecinie otworzył Biobank Regionalnego Centrum Medycyny Cyfrowej. Próbki będą przechowywane w pięciu reżimach temperaturowych, a priorytetem jest onkologia.
- Biobank Regionalnego Centrum Medycyny Cyfrowej PUM został otwarty 7 października 2026 r.
- Przechowywane będą m.in. krew, osocze, surowica, tkanki, komórki oraz izolaty DNA i RNA.
- Próbki trafią do pięciu reżimów temperaturowych: +4, -30, -80, -150 i -196 st. C (ciekły azot).
- Priorytetowy obszar to onkologia, a materiał będzie pozyskiwany na podstawie świadomej zgody dawców.
- Jednostka jest w trakcie uzyskiwania akredytacji według normy ISO 20387.
Pomorski Uniwersytet Medyczny w Szczecinie uruchomił biobank, czyli infrastrukturę badawczą odpowiedzialną za przetwarzanie, długoterminowe przechowywanie i udostępnianie materiału biologicznego na potrzeby badań naukowych. Otwarcie Biobanku Regionalnego Centrum Medycyny Cyfrowej PUM odbyło się 7 października 2026 r.
To nie jest publikacja naukowa, tylko relacja PAP z otwarcia placówki, oparta głównie na wypowiedziach dyrektora Regionalnego Centrum Medycyny Cyfrowej PUM, prof. Andrzeja Ossowskiego. Opisane parametry to więc deklaracje organizatorów, a nie wyniki niezależnej oceny.
Co trafi do biobanku
Według PAP do biobanku trafią m.in. krew, osocze, surowica, tkanki, komórki oraz izolaty DNA i RNA. Każda próbka jest ewidencjonowana w systemie informatycznym, który zapewnia identyfikowalność i rejestr wszystkich operacji. Jest też powiązana z danymi klinicznymi, wynikami badań laboratoryjnych oraz danymi z analiz genetycznych i molekularnych. Materiał pozyskuje się na podstawie świadomej zgody dawców.
Prof. Ossowski wyjaśnił, że biobank będzie gromadził próbki dla obu szpitali klinicznych, wszystkich jednostek naukowych związanych z uniwersytetem oraz innych jednostek, którym zależy na bezpiecznym gromadzeniu materiału i monitorowaniu całej drogi próbki.
- Pobranie: Próbka trafia od dawcy, który wyraził świadomą zgodę
- Przetwarzanie: Materiał jest przygotowywany według ujednoliconych procedur
- Oznakowanie: Próbka jest ewidencjonowana w systemie informatycznym
- Przechowywanie: Próbka trafia do jednego z pięciu reżimów temperaturowych
- Dystrybucja: Materiał jest udostępniany projektom badawczym
Źródło: PAP Nauka w Polsce, 8 października 2026
Pięć reżimów temperaturowych
Biobank pracuje według ujednoliconych procedur operacyjnych. Próbki są przechowywane w kontrolowanych warunkach, w pięciu reżimach temperaturowych: +4 st. C, -30 st. C, -80 st. C, -150 st. C i -196 st. C (ciekły azot).
Prof. Ossowski podkreślił, że głównym zadaniem biobanku jest zabezpieczenie jakości przechowywania. Jak mówił, metody genetyczne są dziś bardzo czułe, więc jakość materiału jest kluczowa. Według dyrektora w biobanku można zdeponować miliony próbek, a czas przechowywania nie jest ograniczony:
„Jeśli one są zamrożone w temperaturze -196 st. C to czas staje w tym momencie i ten materiał zatrzymujemy w tym punkcie.”
Dodał, że materiał jest bezpieczny, dopóki jest zasilanie i biobank pracuje. Przy takiej skali przechowywania ciągłość zasilania jest więc warunkiem działania całego systemu.
Onkologia i medycyna spersonalizowana
Priorytetowym obszarem działania biobanku jest onkologia. Według PAP dostęp do dobrze scharakteryzowanego materiału, powiązanego z danymi klinicznymi, jest warunkiem badań nad biomarkerami prognostycznymi i predykcyjnymi oraz nad mechanizmami odpowiedzi i oporności na leczenie. Prof. Ossowski zaznaczył, że próbki są przechowywane przez kilka, a nawet kilkadziesiąt lat. W chorobach onkologicznych może to mieć „gigantyczne znaczenie w procesie leczenia”, bo można sięgnąć zarówno do materiału biologicznego, jak i do danych genetycznych.
Dyrektor uzasadniał też potrzebę zbierania próbek względami populacyjnymi. Jego zdaniem medycyna spersonalizowana wymaga tzw. tła populacyjnego, a mieszkańcy jednego regionu są narażeni na podobne zagrożenia. Obok genetyki wskazał na część epigenetyczną i wpływ środowiska.
Akredytacja i czego nie wiadomo
Jednostka jest w trakcie uzyskiwania akredytacji według normy ISO 20387. To międzynarodowy standard określający wymagania dotyczące kompetencji, bezstronności i spójnego działania biobanków. Oznacza to, że certyfikatu jeszcze nie ma.
Przeczytałem relację PAP dokładnie i nie znalazłem w niej liczby próbek, które biobank już przechowuje, ani terminu zakończenia akredytacji. „Miliony próbek” to deklarowana pojemność, a nie stan obecny. Nie ma też informacji o kosztach inwestycji ani o zasadach udostępniania próbek zewnętrznym zespołom.
Pytania i odpowiedzi
Kiedy Biobank PUM został otwarty?
Otwarcie Biobanku Regionalnego Centrum Medycyny Cyfrowej Pomorskiego Uniwersytetu Medycznego w Szczecinie odbyło się 7 października 2026 r. PAP opublikowała relację dzień później.
Jakie próbki będą przechowywane w biobanku?
Według PAP będą to m.in. krew, osocze, surowica, tkanki, komórki oraz izolaty DNA i RNA. Każda próbka jest powiązana z danymi klinicznymi, wynikami badań laboratoryjnych oraz danymi z analiz genetycznych i molekularnych.
W jakich temperaturach przechowuje się próbki?
Biobank wykorzystuje pięć reżimów temperaturowych: +4 st. C, -30 st. C, -80 st. C, -150 st. C i -196 st. C (ciekły azot). Próbki przechowywane są w kontrolowanych warunkach.
Czy biobank ma już akredytację ISO 20387?
Nie, jednostka jest w trakcie jej uzyskiwania. Norma ISO 20387 to międzynarodowy standard dotyczący kompetencji, bezstronności i spójnego działania biobanków.
Czy materiał pobiera się bez wiedzy pacjentów?
Według PAP materiał jest pozyskiwany na podstawie świadomej zgody dawców.
Źródła
Piotr Olszewski
Autor Przełomowego. Codziennie czyta prace z arXiv, Nature, Science i komunikaty uczelni, a opisuje tylko te, które coś zmieniają. Każdą liczbę podaje ze źródłem.
Jak wybieram i sprawdzam prace →Widzisz błąd albo nieścisłość? Napisz - poprawię i dopiszę datę aktualizacji.
