NASA udostępniła ponad 800 GB danych z lotu Artemis II wokół Księżyca
7 października NASA opublikowała ponad 800 gigabajtów zdjęć, nagrań, notatek i innych danych zebranych przez czterech astronautów podczas kwietniowego przelotu obok Księżyca.
- NASA 7 października udostępniła ponad 800 GB danych z misji Artemis II: zdjęć, nagrań audio, pisemnych notatek i innych materiałów.
- Artemis II wystartował 1 kwietnia i wrócił na Ziemię 10 kwietnia. Załoga oddaliła się od Ziemi nawet o 400 171 km, dalej niż jakikolwiek człowiek wcześniej.
- Astronauci opisali barwy powierzchni, błyski światła od uderzeń mikrometeorytów i trudności z oceną terenu przy zmiennym oświetleniu.
- Dane dopiero trafiły do badaczy, więc wyników ich analiz jeszcze nie ma.
Naukowcy dostali nowy zbiór danych o Księżycu. Obejmuje on zdjęcia, nagrania audio, pisemne notatki i inne materiały, które czterej astronauci zebrali podczas kwietniowego lotu obok Srebrnego Globu. Przeczytałem artykuł w Nature, który opisuje ten zbiór i towarzyszący mu raport z obserwacji.
Co załoga zobaczyła z bliska
Astronauci Artemis II byli pierwszymi ludźmi od 1972 roku, którzy oglądali Księżyc z bliska. Raport opisuje między innymi ich relacje o barwach powierzchni oraz błyski światła, które załoga widziała, gdy mikrometeoryty uderzały w Księżyc.
Barwy to jeden z ciekawszych wątków. Astronauci wymieniali brąz, kolor płowy i zieleń w różnych miejscach. Christina Koch opisała jeden z odcieni jako przypominający „pleśń rosnącą na chlebie kanapkowym” (tłumaczenie własne).
Elisha Jhoti, planetolożka z University of California w Los Angeles, planuje pracować z tymi danymi. Zwraca uwagę, że obrazy Księżyca, które znamy, nie są dokładnym odzwierciedleniem tego, co zobaczyłoby ludzkie oko. Dlatego opisy załogi mają wartość jako zapis ludzkiej percepcji.
Skąd te dane
Artemis II wystartował 1 kwietnia i wrócił na Ziemię 10 kwietnia. Czterej astronauci znaleźli się w pewnym momencie nawet 400 171 km od Ziemi, czyli dalej niż jakikolwiek człowiek przed nimi. Głównym celem misji było sprawdzenie, jak dobrze kapsuła Orion utrzymuje ludzi przy życiu w głębokiej przestrzeni kosmicznej.
Załoga prowadziła jednak także obserwacje naukowe. Podczas przelotu 6 kwietnia zebrała ponad sześć godzin obserwacji Księżyca, które zbiorczo nazwano „Moon joy”. Nowy zbiór uzupełnia dane z wielu orbiterów i sond przelotowych, wysyłanych przez lata przez różne kraje. Naukowcy zakładają, że zestawienie obserwacji ludzkimi oczami, wykonanych na miejscu, z danymi z sond zautomatyzowanych pogłębi wiedzę o Księżycu.
Obserwacje wykonali czterej astronauci podczas przelotu wokół Księżyca. Zbiór obejmuje zdjęcia z adnotacjami, nagrania audio i pisemne notatki, a towarzyszy mu raport z obserwacji. Badacze mogą porównać relacje załogi z danymi z sond, które przez lata krążyły wokół Księżyca lub przelatywały obok niego.
- 1 kwietniaStart Artemis II
- 6 kwietniaPrzelot obok Księżyca i ponad sześć godzin obserwacji
- 10 kwietniaPowrót załogi na Ziemię
- 7 październikaNASA udostępnia zbiór danych z misji
- 1 kwietnia: Start Artemis II
- 6 kwietnia: Przelot obok Księżyca i ponad sześć godzin obserwacji
- 10 kwietnia: Powrót załogi na Ziemię
- 7 października: NASA udostępnia zbiór danych z misji
Co mówią badacze
Marie Henderson z University of Maryland Baltimore County, jedna z zastępców kierownika naukowego misji ds. Księżyca, mówi, że bardzo cieszy się na myśl, iż społeczność naukowa „po prostu weźmie te dane i ruszy z nimi dalej”. Jej zdaniem „cała masa nowych par oczu” zrobi dużą różnicę (tłumaczenie własne).
Trudności widoczne w relacjach i co dalej
Raport pokazuje też, jak trudno rzetelnie ocenić teren Księżyca. Gdy zmieniało się oświetlenie, zmieniało się również to, jak astronauci go postrzegali. Momentami światło słoneczne przytłaczało wzrok załogi. Zmieniała się także ocena tego, jak ciemne są niektóre kratery, w miarę jak statek przelatywał obok Księżyca, a kąty padania światła się zmieniały.
To ważne dla przyszłych wypraw. Astronauci będą musieli omijać zagrożenia, takie jak kratery i głazy, wchodząc na powierzchnię Księżyca i poruszając się po niej. Na ląd Księżyca planują wysłać ludzi zarówno Stany Zjednoczone, jak i Chiny. Henderson przyznaje, że w rejonach okołobiegunowych „trudno będzie działać w tak słabym świetle”.
Zbiór opisuje jeden lot czterech osób, więc nie pozwala uogólniać wniosków na wszystkie przyszłe misje. Relacje astronautów są subiektywne. W artykule nie znalazłem wyników analiz tych danych ani informacji, czy raport przeszedł recenzję naukową. Nie wiadomo też, kiedy pojawią się pierwsze publikacje oparte na zbiorze.
Co na Księżycu i na niebie widać gołym okiem w tym miesiącu, zebrała Jutroteka w kalendarzu nieba na październik. A ile ważyłbyś na Księżycu, policzysz w kalkulatorze wagi na planetach.
Pytania i odpowiedzi
Co zawiera zbiór danych z Artemis II?
Zbiór liczy ponad 800 gigabajtów i obejmuje zdjęcia (część z adnotacjami), nagrania audio, pisemne notatki oraz inne dane zebrane przez czterech astronautów. Towarzyszy mu raport z obserwacji.
Kiedy załoga Artemis II leciała wokół Księżyca?
Statek wystartował 1 kwietnia i wrócił na Ziemię 10 kwietnia. Przelot obok Księżyca odbył się 6 kwietnia.
Czy astronauci Artemis II widzieli Księżyc z bliska jako pierwsi od dekad?
Tak. Według Nature byli pierwszymi ludźmi od 1972 roku, którzy oglądali Księżyc z bliska.
Dlaczego barwy Księżyca opisane przez astronautów są istotne?
Zdaniem Elishy Jhoti z UCLA relacje załogi są zapisem ludzkiej percepcji, a znane nam obrazy Księżyca nie oddają dokładnie tego, co widziałoby oko. Astronauci wymieniali m.in. brąz, kolor płowy i zieleń.
Źródła
Piotr Olszewski
Autor Przełomowego. Codziennie czyta prace z arXiv, Nature, Science i komunikaty uczelni, a opisuje tylko te, które coś zmieniają. Każdą liczbę podaje ze źródłem.
Jak wybieram i sprawdzam prace →Widzisz błąd albo nieścisłość? Napisz - poprawię i dopiszę datę aktualizacji.
